Na szczycie Chełmca, drugiego co do wysokości szczytu Gór Wałbrzyskich, stoi kamienna wieża widokowa, która pamięta czasy kuracjuszy w cylindrach i długich sukniach. Zbudowana w latach 1887-88 w kształcie średniowiecznej baszty, do dziś przyciąga turystów widokami rozciągającymi się na kilkadziesiąt kilometrów. Z jej szczytu można objąć wzrokiem praktycznie całe Sudety Środkowe.
To miejsce ma w sobie coś, czego nie da się znaleźć przy nowoczesnych konstrukcjach ze stali i szkła. Kamienne mury, stylizowana architektura i ponad 130 lat historii sprawiają, że wizyta tutaj to nie tylko podziwianie panoramy, ale też spotkanie z przeszłością tego regionu.
- zjawiskowe widoki na Sudety
- historia wieży z XIX wieku
- kamienna architektura w stylu średniowiecznym
- łatwy dostęp z różnych szlaków
- możliwość podziwiania Wrocławia w dobrej pogodzie
Historia wieży na Chełmcu – od kurortu po zagłuszarkę radiową
Chełmiec od dawna był celem wycieczek dla kuracjuszy ze Szczawna-Zdroju. Gdy w 1887 roku rozpoczęto budowę wieży widokowej, nikt nie spodziewał się, że 5 sierpnia 1888 roku na jej otwarcie zjawi się około tysiąca osób. Hochwaldturm, bo tak brzmiała jej ówczesna nazwa, od początku robiła wrażenie.
Wieża ma 22 metry wysokości i została wybudowana z kamienia w stylu przypominającym ruiny średniowiecznego zamku. Przy wieży działało kiedyś schronisko, a nawet restauracja, gdzie zmęczeni wspinaczką mogli odpocząć przy gorącym posiłku. W 1906 roku wybudowano drogę dojazdową, co znacznie ułatwiło dostęp.
W latach 1953-56 szczyt Chełmca pełnił zupełnie inną funkcję – znajdowała się tu zagłuszarka Radia Wolna Europa. To jeden z ciekawszych fragmentów powojennej historii tego miejsca, który pokazuje, jak strategiczne znaczenie miał ten punkt widokowy.
Przez lata Chełmiec uważany był za najwyższy szczyt Gór Wałbrzyskich. Dopiero dokładne pomiary wykazały, że to sąsiednia Borowa (853,3 m n.p.m.) jest o nieco wyższa. Zamieszanie wynikało z wliczania do wysokości samej wieży widokowej.
Co zobaczysz z wieży na Chełmcu
Wspinaczka po kamiennych schodach wieży to kilkadziesiąt stopni, ale widoki z góry rekompensują każdy włożony wysiłek. Z platformy widokowej, znajdującej się na wysokości 22 metrów, rozciąga się panorama obejmująca niemal wszystkie ważne punkty regionu.
W dobrą pogodę widać stąd Góry Wałbrzyskie, Sowie, Kamienne, a nawet Karkonosze. Na horyzoncie można dostrzec charakterystyczną sylwetkę Ślęży, a przy wyjątkowo czystym powietrzu – nawet Sky Tower we Wrocławiu, oddalony o kilkadziesiąt kilometrów. Wałbrzych leży u podnóża góry, więc jego zabudowania widać szczególnie wyraźnie.
Sam szczyt Chełmca wznosi się na 851 metrów n.p.m. i ma charakterystyczną kopułę stromo opadającą ku dolinom. Ta forma sprawia, że góra wyróżnia się w krajobrazie i stanowi doskonały punkt orientacyjny dla turystów poruszających się po okolicy.
Dojazd i szlaki na Chełmiec
Do Chełmca prowadzą szlaki z trzech miast: Szczawna-Zdroju, Wałbrzycha i Boguszowa-Gorc. Najbardziej popularna trasa wiedzie ze Szczawna-Zdroju, gdzie można zostawić samochód na parkingu przy ulicy Narciarskiej, niedaleko Słonecznej Polany.
Droga na szczyt nie jest szczególnie wymagająca – to przyjemny spacer leśnymi duktami, który zajmuje około godziny. Szlak jest dobrze oznakowany i prowadzi przez las, więc nawet w upalne dni można liczyć na cień. Rodziny z dziećmi bez problemu pokonają tę trasę, choć warto pamiętać o wygodnym obuwiu.
Z Wałbrzycha i Boguszowa-Gorc trasy są nieco dłuższe, ale też ciekawe krajobrazowo. Można połączyć wizytę na Chełmcu z dłuższą wędrówką po Górach Wałbrzyskich i odkrywać kolejne szlaki tego pasma.
Dla kogo jest wieża na Chełmcu
To miejsce sprawdzi się praktycznie dla każdego, kto lubi spacery po górach i chce zobaczyć coś więcej niż tylko kolejną nowoczesną konstrukcję widokową. Rodziny z dziećmi docenią stosunkowo łatwą trasę i możliwość wspinaczki po prawdziwej, historycznej wieży. Dla dzieci to zawsze większa przygoda niż sterylne platformy ze szkła i stali.
Miłośnicy historii znajdą tu ślady XIX-wiecznego kurortu i ciekawą architekturę nawiązującą do średniowiecznych zamków. Fotografowie mają do dyspozycji panoramy w każdą stronę – od Sudetów po Wrocław.
Warto wspomnieć, że sama wieża nie jest przystosowana dla osób z trudnościami w poruszaniu się – kamienne schody mogą stanowić barierę. Ale dojście na szczyt Chełmca jest już znacznie łatwiejsze dzięki szerokiej, leśnej drodze.
Szczyt Chełmca leży administracyjnie w granicach Szczawna-Zdroju, ale jego zbocza należą do trzech różnych miast: Szczawna-Zdroju, Wałbrzycha i Boguszowa-Gorc. To sprawia, że można tu dotrzeć z kilku kierunków.
Praktyczne informacje – godziny otwarcia i ceny
Wieża widokowa na Chełmcu jest otwarta sezonowo, od końca marca do początku listopada. W sezonie 2024 było to od 29 marca do 3 listopada. Zwiedzanie możliwe jest w piątki, soboty i niedziele oraz w dni świąteczne, w godzinach od 10:00 do 18:00.
Warto sprawdzić aktualne informacje przed wyjazdem, bo w przypadku niesprzyjających warunków atmosferycznych wieża może być czasowo zamknięta. To zrozumiałe – kamienne schody w deszczu czy przy silnym wietrze mogą być niebezpieczne.
Wstęp na wieżę jest bezpłatny, co w dzisiejszych czasach stanowi miłą niespodziankę. Parking przy ulicy Narciarskiej w Szczawnie-Zdroju również nie kosztuje.
Ile czasu zarezerwować na wizytę
Sama wycieczka na szczyt ze Szczawna-Zdroju zajmie około godziny w jedną stronę. Dodaj do tego czas na podziwianie widoków z wieży – pół godziny to absolutne minimum, ale można zostać dłużej, zwłaszcza jeśli pogoda dopisuje. Zejście to kolejna godzina.
Łącznie warto zarezerwować sobie około 3 godzin na całą wycieczkę. Jeśli planujesz piknik na szczycie lub chcesz spokojnie pospacerować, dodaj kolejną godzinę lub dwie. Miejsce zachęca do tego, żeby nie spieszyć się ze schodzeniem.
Ze Szczawna-Zdroju do Chełmca można też dojechać samochodem – droga dojazdowa z 1906 roku wciąż funkcjonuje. To opcja dla tych, którzy chcą zaoszczędzić czas lub mają trudności z dłuższym marszem. Z parkingu pod szczytem do wieży zostaje już tylko krótki spacer.