W sercu Parku Zdrojowego w Szczawnie-Zdroju stoi zabytkowy budynek, który od ponad dwóch stuleci przyciąga kuracjuszy pragnących spróbować lokalnych wód mineralnych. Pijalnia Wód Mineralnych to nie tylko miejsce, gdzie można napić się leczniczej wody – to żywy zabytek z historią pełną pożarów, odbudów i uzdrowiskowych tradycji. Obiekt powstał w 1777 roku, choć obecna forma pochodzi z końca XIX wieku. Dla rodzin odwiedzających Dolny Śląsk to ciekawa okazja, by pokazać dzieciom, jak wyglądało życie uzdrowiskowe przed wiekami i spróbować czegoś zupełnie innego niż zwykła woda z kranu.
- zabytkowa architektura z XIX wieku
- cztery rodzaje zdrowotnych wód
- historia budynku pełna pożarów
- możliwość spróbowania wód na miejscu
- atmosfera dawnego uzdrowiska
Historia pijalni – od drewnianego pawilonu do symbolu miasta
Pierwsze konstrukcje pijalni powstały w 1777 roku jako drewniany pawilon kryty gontem. W 1819 roku zastąpiła go murowana rotunda, która tak bardzo wrosła w świadomość mieszkańców, że jej wizerunek trafił na herb Szczawna-Zdroju. Nie każdy wie, że budynek przetrwał dwa poważne pożary – pierwszy w marcu 1893 roku strawił drewnianą Halę Spacerową wraz z pijalnią doszczętnie.
Rok później rozpoczęto budowę według projektu wrocławskich architektów. Powstała murowano-drewniana konstrukcja z dwukondygnacyjną pijalnią, która miała służyć przez następne dekady. Los jednak ponownie wystawił obiekt na próbę – w 1992 roku pożar znów zniszczył budynek. Odbudowa trwała cztery lata i od 1996 roku pijalnia znów przyjmuje gości.
Rotunda z 1819 roku była tak charakterystyczna dla Szczawna-Zdroju, że stała się oficjalnym symbolem miasta i do dziś widnieje w herbie.
Cztery rodzaje wód mineralnych – co warto spróbować
Na parterze pijalni czekają cztery ujęcia lokalnych wód mineralnych, z których każda ma nieco inne właściwości i smak. Woda Dąbrówka pomaga przy problemach z wątrobą, drogami żółciowymi i układem pokarmowym. Marta polecana jest osobom z dolegliwościami układu moczowego. Mieszko – najstarsze źródło znane już w XV wieku – wspiera oczyszczanie dróg oddechowych. Młynarz z kolei działa korzystnie na narządy trawienne.
Smak? To nie jest zwykła woda mineralna z supermarketu. Wody mają wyraźny, czasem zaskakujący posmak mineralny, który dla niektórych będzie ciekawym doznaniem, a dla innych… no cóż, trzeba spróbować samemu. Dzieci zazwyczaj reagują z ciekawością, choć nie wszystkie są zachwycone smakiem. Można kupić wodę w butelkach, żeby zabrać ze sobą albo po prostu spróbować wszystkich czterech na miejscu za niewielką opłatę.
Wnętrza pijalni i Hala Spacerowa
Samo wnętrze budynku robi wrażenie. Wysokie sufity, stylowa architektura z przełomu XIX i XX wieku, drewniane elementy – wszystko to tworzy atmosferę dawnego uzdrowiska. W centrum dawnej pijalni znajdowała się głęboka studnia otoczona drewnianą barierką, z której wodę pobierano szklanym czerpakiem przymocowanym do długiego kija. Dla smaku doprawiano ją cukrem lub winem – dziś już tego nie praktykuje się, ale samo wyobrażenie kuracjuszy w XIX-wiecznych strojach czerpających wodę takim sposobem ma swój urok.
Pijalnia połączona jest arkadowym przejściem z Halą Spacerową, która powstała w 1831 roku i początkowo nazywana była Halą Elizy. To miejsce, gdzie można spokojnie pospacerować pod dachem chroniącym przed deszczem i słońcem. W dawnych czasach hala tętniła życiem towarzyskim – kuracjusze spacerowali, rozmawiali, zawierali znajomości.
W czasach świetności uzdrowiska na piętrze pijalni działała Sala Ślubów, gdzie kuracjusze mogli szybko zalegalizować związek bez długotrwałych formalności – idealne rozwiązanie dla par, które poznały się podczas kuracji.
Piętro pijalni – sala wypoczynkowa i wydarzenia kulturalne
Dziś na pierwszym piętrze znajduje się sala wypoczynkowa dostępna dla gości. Można tam usiąść w wygodnym fotelu, poczytać prasę czy odpocząć w stylowym wnętrzu. Regularnie odbywają się tam także koncerty oraz wystawy malarstwa i fotografii, co nadaje miejscu dodatkowy wymiar kulturalny.
To dobry punkt na mapie dla tych, którzy lubią łączyć zwiedzanie z chwilą relaksu. Podczas spaceru po Parku Zdrojowym warto zajrzeć do środka, napić się wody, a potem wejść na górę i po prostu usiąść na moment.
Dla kogo jest Pijalnia Wód Mineralnych
Miejsce sprawdzi się przede wszystkim dla rodzin z dziećmi w wieku szkolnym, które docenią nietypowe doświadczenie próbowania mineralnych wód i zobaczą, jak funkcjonowały dawne uzdrowiska. Młodsze dzieci mogą się nudzić, choć samo wnętrze budynku i możliwość spróbowania „dziwnej wody” zwykle wzbudza ciekawość.
Miłośnicy architektury i historii znajdą tu ciekawy przykład uzdrowiskowego budownictwa z przełomu wieków. Seniorzy i osoby szukające spokojnego miejsca na relaks także będą zadowoleni – klimat pijalni sprzyja wyciszeniu.
Nie jest to jednak atrakcja na całe popołudnie. Wizyta zajmuje zazwyczaj 20-40 minut, w zależności od tego, czy zdecydujecie się posiedzieć na górze czy tylko spróbować wód i przejść się po hali. Idealnie wpisuje się w spacer po Parku Zdrojowym, który sam w sobie jest jednym z ładniejszych parków uzdrowiskowych na Dolnym Śląsku.
Praktyczne informacje – godziny otwarcia, ceny, dojazd
Godziny otwarcia: Pijalnia czynna jest od poniedziałku do soboty w godzinach 7:30–18:00 oraz w niedziele 10:30–17:00. Uwaga na przerwę techniczną między 13:00 a 13:30.
Ceny: Wstęp do pijalni i degustacja wód kosztuje kilka złotych (za niewielką opłatą można spróbować wszystkich czterech rodzajów wód). Mieszkańcy Szczawna-Zdroju z Kartą Mieszkańca mają 50% zniżki. Można też kupić butelkowane wody mineralne na wynos oraz pamiątki.
Lokalizacja: Pijalnia znajduje się przy ulicy Kościuszki 23, w samym centrum Parku Zdrojowego w Szczawnie-Zdroju. Do Szczawna-Zdroju łatwo dojechać z Wałbrzycha (około 5 km) – można skorzystać z komunikacji miejskiej lub dojechać samochodem. Parking dostępny w okolicy parku.
Ile czasu zarezerwować: Na samą wizytę w pijalni wystarczy pół godziny, ale warto połączyć ją ze spacerem po Parku Zdrojowym i zwiedzaniem innych uzdrowiskowych zakątków miasta. Razem da to przyjemne 1,5-2 godziny.
Kontakt: Telefon +48 74 849 32 36, e-mail: [email protected]
